Kategori: Makaleler

Felsefe, insanın varoluşuna ve dünyaya dair derin sorular sormakla başlar. Kim olduğumuzu, neyi bildiğimizi ve doğruyu nasıl ayırt ettiğimizi sorguladığımızda, karşımıza bir çok kavram çıkar. “Gerçek nedir?”, “Bilinç ne demektir?” ve “Dünya nasıl işler?” gibi sorular, felsefi düşüncenin temel taşlarını oluşturur. Ancak bazen bu soruların kendisi de, anlamın derinliklerine inmemize yardımcı olan karmaşık bir ilişkiler ağına dönüşebilir. İnsanın yaşadığı dünya ile ilişkisi, onu çevreleyen diğer varlıklarla, düşüncelerle ve anlamlarla nasıl etkileşimde bulunduğu, felsefi tartışmaların odağını oluşturur. Bu noktada, diyalektik ilişki bize çok şey söyler. Birçok filozof, düşüncelerin ve gerçekliklerin sadece basit bir karşıtlık olarak var olmadığını, aksine, bu karşıtlıkların birbirleriyle…

Bana Balık Verme, Balık Tutmayı Öğret: Toplumsal Yapılar, Güç İlişkileri ve Eşitsizlik Hepimizin içinde derin bir merak vardır. İnsanların, toplumsal yapıların nasıl işlediğini anlamaya çalışırken hissettikleri sorgulamalar, zamanla daha yoğun ve daha kişisel hale gelir. “Bana balık verme, balık tutmayı öğret” ifadesi de tam bu noktada hayatımıza girer; yalnızca bir atasözü değil, toplumsal eşitsizliği, insan haklarını ve bireylerin kendi kaderlerini nasıl şekillendirebileceklerini sorgulayan bir felsefedir. Bu söz, hem bireyler hem de toplumlar için kendi güç dinamiklerini çözmeye çalışan bir çağrıdır. İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılamak için, kendi yeteneklerini geliştirme arayışını anlamak; bu çabaların arkasındaki sosyal, kültürel ve politik bağlamları keşfetmek hepimizi…

Çıntar Mantarı Kaç TL? Kültürel Görelilik Üzerine Bir Düşünce Dünyanın dört bir yanındaki kültürler, hayatlarını ve dünyayı anlamlandırma biçimlerinde büyük çeşitlilikler gösterir. Yiyecekler, semboller, gelenekler, ritüeller ve sosyal yapılar – hepsi, içinde yaşadığımız kültürün bir yansımasıdır. Çıntar mantarının fiyatı bile, içinde bulunduğumuz ekonomik sistemin, toplumsal değerlerin ve kültürel normların şekillendirdiği bir anlam taşır. Peki, “Çıntar mantarı kaç TL?” gibi bir soru, gerçekten sadece ekonomik bir sorudan mı ibarettir, yoksa bu soru bize kültürün, kimliğin ve toplumsal ilişkilerin ne kadar iç içe geçmiş olduğuna dair ne anlatır? Farklı kültürlerin yiyeceklere, özellikle de doğadan toplanan ürünlere yüklediği anlamları keşfetmek, sadece bir malzemenin…

Vücutta Morluk Hangi Vitamin Eksikliğidir? Antropolojik Bir Perspektiften Giriş: Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk Dünyada yaşadığımız her an, hem fiziksel hem de kültürel bir yansıma taşır. Birçok şeyin, sıradan gibi görünen ancak derin anlamlar taşıyan bir arka planda şekillendiğini unuturuz. Mesela, vücudumuzdaki bir morluk… Basit bir fiziksel reaksiyon gibi görünen bu iz, aslında o kadar çok şeyin göstergesi olabilir ki. Vitamin eksikliklerinden, genetik faktörlere kadar, bir kültürün sağlık anlayışına kadar birçok etkenin birleşimidir. Fakat bu, sadece biyolojik bir durum değil; aynı zamanda toplumsal ve kültürel bir izdir. Birçok toplumda vücuttaki morluklar, yalnızca fiziksel travmalardan ibaret değildir. Onlar, kimlik, ritüel, sosyal yapı ve…

Marksist Analiz Nedir? Felsefi Bir Perspektiften İnceleme Bir düşünür bir zamanlar şöyle demişti: “Gerçek, her zaman gözlerimizin önündedir; ama onu görmek, doğru şekilde görmek, çoğu zaman en zor işlerden biridir.” Bu söz, insanın dünyayı anlamlandırma çabasının, yalnızca gözlemlerle değil, aynı zamanda doğru bakış açılarıyla mümkün olduğunu hatırlatır. Peki, gerçeği doğru şekilde görmek, toplumsal yapıları anlamak ve eşitsizlikleri ortaya koymak nasıl mümkün olabilir? İşte burada Marksist analiz devreye girer: toplumu, iktidar ilişkilerini ve ekonomik yapıları eleştirel bir bakış açısıyla incelemek. Bu yazıda, Marksist analizi felsefi bir perspektiften inceleyeceğiz, ancak yalnızca ekonomik ilişkilerle sınırlı kalmayacak; etik, epistemolojik ve ontolojik temelleriyle de ele…

Bülbülün Kanadı Sarı: Bir Yöreden Daha Fazlası Giriş: Toplumsal Anlamlar ve İktidarın Sessiz Yansıması Bir şarkı, bir kelime, hatta bir renk bile toplumsal yapıların ve güç ilişkilerinin sessiz yansımaları olabilir. Bülbülün kanadının sarı olması, belki de bizlere sadece bir kuşun doğasında var olan bir özelliği hatırlatmaz; aynı zamanda toplumsal hiyerarşileri, ideolojileri ve yerel kimlikleri de gözler önüne serer. Bu yazıda, Bülbülün kanadının sarı olduğu bir deyimin ötesine geçerek, toplumların kimlik ve kültür inşasında sesini duyuran unsurları inceleyeceğiz. Bu unsurlar, güç ilişkilerinin, kurumların, ideolojilerin ve yurttaşlık anlayışının bir parçası olarak, belirli bir yöreyi sadece coğrafi olarak değil, toplumsal olarak da tanımlar.…

Bakire İnsan Ne Demek? Pedagojik Bir Bakış Eğitim, insan hayatında dönüştürücü bir güçtür. Bizi bir yerden başka bir yere taşır; yeni düşünce biçimlerine, farklı bakış açılarına ve yeni dünyalara açar. Her bir öğrenme deneyimi, bizim kişisel evrimimizi sağlar. Bu yazıyı okurken, belki de siz de şu soruyu soracaksınız: Öğrenmek, ne kadar derin bir süreçtir? Peki, eğitimde kullanmamız gereken kavramları nasıl daha anlaşılır hale getirebiliriz? Bugün ele alacağımız “bakire insan” kavramı da böyle bir dönüşümü tetikleyebilecek kadar derindir. Ancak burada bahsedilen “bakire” sözcüğü, sadece bireysel bir kavram değil, toplumun anlayışını ve pedagojik yaklaşımlarını da etkileyen bir meseledir. Gelin, birlikte bu kavramı…

Güç, Anksiyete ve Toplumsal Düzen: Siyasal İlişkilerin Derinlemesine İncelenmesi Toplumlar, tarih boyunca bir dengeyi, düzeni ve gücü oluşturmak için çeşitli mekanizmalar geliştirmiştir. Ancak bu yapılar, her bireyin veya grubun ruhsal ve toplumsal yüklerini eşit şekilde taşıyıp taşıyamadığını sorgulamak gerekir. Anksiyete, yalnızca bireysel bir problem değil, aynı zamanda toplumsal bir olgu olarak karşımıza çıkabilir; bireylerin kolektif güç ilişkilerindeki yerlerini, bunların psikolojik etkilerini anlamak, toplumsal yapıların nasıl şekillendiğine dair derin bir bakış açısı sunar. Peki, anksiyete dersleri, gücün ve ideolojilerin toplumsal yapılarını, hatta demokrasinin işleyişini nasıl etkiler? Anksiyetenin siyasal etkilerini anlamak, sadece bireysel bir psikolojik durumu anlamakla sınırlı değildir; aksine, bu durumun…

İBB Ulaşım Desteği Başvurusu: Kültürel Bir Perspektiften Bir toplumun ulaşım sistemine, ritüellerine, sembollerine ve kimlik yapısına nasıl anlam yüklediğini hiç düşündünüz mü? Ulaşım, sadece bir yerden bir yere gitmekten çok daha fazlasıdır. Çoğu zaman, bireylerin ekonomik durumlarını, toplumsal yapıyı ve kimliklerini şekillendiren önemli bir faktördür. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) sunduğu ulaşım desteği de, bu geniş perspektife dahil edilebilecek önemli bir örnektir. Peki, ulaşım desteği başvurusu nasıl yapılır? Bu soruyu sadece bir prosedür olarak görmek yerine, kültürel ve toplumsal bağlamda nasıl anlamlandırabiliriz? Bu yazı, hem İBB’nin ulaşım desteğine başvuru sürecini inceleyecek hem de bu sürecin kültürel ve toplumsal yansımalarını antropolojik bir…

Geçmiş, yalnızca eski bir zaman diliminin kaydından ibaret değildir; her bir anı, bugünün ve yarının yorumlanmasında bir ışık tutar. Tarihi anlamak, sadece geçmişin izlerini takip etmekle kalmaz, aynı zamanda o izlerin bugünkü toplumsal yapıları, kültürel normları ve politik dinamikleri nasıl şekillendirdiğini de sorgulamaktır. Beyaz kan hücrelerinin (WBC) tarihsel süreçte nasıl yükseldiği, toplumsal sağlık anlayışından bireysel tedavi yöntemlerine kadar birçok faktörün etkisiyle şekillenmiştir. Bu yazıda, WBC’nin yükselmesini; tıbbın, toplumsal yapının ve bireysel sağlığın nasıl evrildiğini tarihsel bir perspektiften inceleyeceğiz. Tıbbi Anlayışın İlk Temelleri ve Antik Dönem (MÖ 500 – MS 500) Tarihteki ilk medikal anlayışlar, genellikle doğa olaylarına dayalıydı ve hastalıklar…